شما در این مسیر هستید : کافه پاورپوینت / محصولات / پاورپوینت ها / دانلود پاورپوینت خلاصه فصل 2

سفارش انجام پاورپوینت کم ترین هزینه - بهترین کیفیت - تحویل در چند ساعت
آیدی تلگرام : @e2proir | تماس 09385759340

دانلود پاورپوینت خلاصه فصل 2

شناسه محصول و کد فایل : 317423

نوع فایل : Powerpoint پاورپوینت

قابل ویرایش تمامی اسلاید ها و دارای اسلاید مستر صریح و واضح برای ویرایش سریع و راحت تر

امکان باز کردن فایل در موبایل - لپ تاپ - کامپیوتر و ...

امکان ویرایش و شخصی سازی ویرایش با هوش مصنوعی - امکان ادغام چندین مقاله در یک پاورپوینت - امکان اضافه کردن مطالب به پاورپوینت با هوش مصنوعی - امکان حذف و اضافه کردن متن و چیدمان دوباره پاورپوینت با چند کلیک - امکان تغییر تم پاورپوینت با چند کلیک - امکان انتخاب فونت و رنگ بندی ها متنوع قبل از دانلود - جستجو و ایجاد شده توسط کاربران

با یک خرید میتوانید بین میلیون ها پاورپوینت ، 35 پاورپوینت را به مدت 30 روز دانلود کنید

هزینه فایل : ~~1500000~~ : 255000 تومان

خرید اشتراک و دانلود فایل

فایل های مشابه شاید از این ها هم خوشتان بیاید !!!!

دانلود پاورپوینت کالکشن کروز چیست

دانلود پاورپوینت نکاتی در ضمینه فشن شو 2023 دیور کروز

دانلود پاورپوینت کالکشن‌های کروز 2022؛ فصلی پس از نگرانی‌های کرونا

دانلود پاورپوینت هفته مد پاریس

دانلود پاورپوینت درمان زونا چیست

دانلود پاورپوینت درمان بیماری‌های زنان با طب سنتی و داروهای گیاهی

دانلود پاورپوینت طب سنتی زنان در تهران

دانلود پاورپوینت تحقیق در ضمینه کهکشان ها — معرفی 20 پاورپوینت با موضوع کهکشان ...

دانلود پاورپوینت مشکلات ارتوپدی کودکان + درمان مشکلات پای کودکان

دانلود پاورپوینت فلوشيپ ارتوپدى اطفال مجموعه ارتوپدی تخصصی فوق تخصصی دکتر ...

دانلود پاورپوینت آموزش نیکوکاری در مدارس دوره ابتدایی ایران

دانلود پاورپوینت دررفتگی مفصل ران چطور درمان می شود

دانلود پاورپوینت درمان استئوآرتریت مفصل ران

دانلود پاورپوینت آسیب دیدگی مفصل لگن

دانلود پاورپوینت 11 دلیل درد لگن ومفصل ران و راه های درمان

دانلود پاورپوینت درد مفصل ران مجموعه ارتوپدی تخصصی فوق تخصصی دکتر میر

دانلود پاورپوینت هيئت بطلميوس

دانلود پاورپوینت تفسیر آیات مهم جزء بیست و یکم قرآن کریم

دانلود پاورپوینت برسی مطلوبیت پیاده راه‌های شهری براساس مؤلفه‌های کیفی؛ مطالعه ...

دانلود پاورپوینت برنامه‌ر‌یزی توسعه پایدار شهری با تعیین مسیرهای بهینه دوچرخه‌سواری ...

دانلود پاورپوینت پلاسمودسم

دانلود پاورپوینت راهنمايي تحليل محتواي كتب درسي

دانلود پاورپوینت KPI های منابع انسانی (HR)

دانلود پاورپوینت 15 شاخص کلیدی عملکرد یا «KPI» که هر مدیر منابع انسانی باید ...

دانلود پاورپوینت فهرست کامل شاخص کلیدی عملکرد منابع انسانی

دانلود پاورپوینت هوش تجاری در مدیریت منابع انسانی و شاخص کلیدی عملکرد (KPI)

دانلود پاورپوینت KPI یا شاخص کلیدی عملکرد منابع انسانی چطور محاسبه می‌شود ...

دانلود پاورپوینت شاخص های برسی عملکرد (KPI) چیست

دانلود پاورپوینت انتقال اطلاعات در نسل ها زیست ۳

دانلود پاورپوینت مفاهیم: پساساختارگرایی چیست

دانلود پاورپوینت پساساختارگرایی و تحول در دانش روابط بین‌الملل

دانلود پاورپوینت ساختار، ساختارگرایی، ساختارشکنی، پساساختارگرایی

دانلود پاورپوینت پساساختارگرایی

دانلود پاورپوینت در صورتی که ایران تصمیم به ساخت بمب اتم بگیرد

دانلود پاورپوینت جنگ‌افزار هسته‌ای

دانلود پاورپوینت آزمایش موفق اولین بمب اتم جهان (+عکس)

دانلود پاورپوینت اوپنهایمر؛ آیا اینشتین در ساخت بمب اتم نقش داشت

دانلود پاورپوینت مردی که معتقد بود ایران البته باید بمب اتم داشته باشد

دانلود پاورپوینت رویترز به نقل از آژانس: ایران تقریبا به منظور ساخت دو بمب اتم اورانیوم ...

دانلود پاورپوینت ژن

توضیحات محصول دانلود پاورپوینت خلاصه فصل 2

خلاصه فصل 2- زیست شناسی دهم- گوارش و جذب مواد
توجه: برابر با کتاب درسی چاپ 96-97 و 97-98
گفتار1– یاخته و بافت جانوری
یاخته
یاخته، آسان ترین تنها ساختاری و عملکردی در جانداران است.
بخش های متفاوت یاخته جانوری
محیط داخلی
خون، لنف و آب بین بافتی محیط درونی را ایجاد می دهند. بین یاخته جز محیط درونی بدن شمار نمی شود.
غشای یاخته
مواد متنوع برای ورود به یاخته یا بیرون رفت از آن باید از سد غشای یاخته تردد کنند. می دانید غشای یاخته، نفوذپذیری انتخابی یا تراوایی نسبی دارد؛ یعنی فقط بعضی از مولکول ها و یون ها می توانند از آن تردد کنند. غشای یاخته از مولکول های لیپید، پروتئین و کربوهیدرات ایجاد شده است.
بخش لیپیدی غشا، مولکول هایی به آوازه فسفولیپید و کلسترول دارد. مولکول های فسفولیپید در دو لایه قرار گرفته اند. موادی که می توانند از غشا تردد کنند، از فضای میان مولکول های لیپیدی می گذرند و یا مولکول های پروتئینی به آنها کمک می کنند. ماده ها با فرایند های اختصاصی ای از غشای یاخته تردد می کنند.
ورود ماده ها به یاخته و بیرون رفت از آن
مولکول ها به عامل داشتن توان جنبشی می توانند به طور اتفاقی در همة جهات تحرک می کنند (یعنی هم در سمت شیب چگالی و هم در خلاف سمت شیب غلظت)، ولی برایند تحرک خالص مولکول ها در سمت شیب چگالی است.
انتشار را می توانایی به دو نوع آسان و آسان سازی شده تقسیم کرد. در هیچ کدام توان زیستی (انرژی نتیجه از ATP) استفاده نمی شود و تحرک مواد با توان جنبشی و در سمت شیب چگالی است. در منتشر تسهیل شده، پروتئین های کانالی در عرض غشا، تردد مواد را در سمت شیب غلظت آسان سازی می کنند. در منتشر ساده ماده ها از میان مولکول های دو لایه فسفولیپیدی تردد می کنند و به هیچ پروتئینی به منظور عبور احتیاج ندارند.
جریان مولکول ها از عوض پر چگالی به عوض کم چگالی (در سمت شیب غلظت) انتشار آوازه دارد. نتیجۀ منتشر هر ماده، یکسان شدن چگالی آن در دو سوی غشاست. مولکول ها به چرا داشتن انرژی جنبشی می توانند پراکنده شوند. به این لحاظ در انتشار، یاخته توان مصرف نمی کند. مولکول هایی مانند اکسیژن و کربن دی اکسید با این چگونگی از میان دولایه فسفولیپیدی غشا، تردد می کنند. ویتامین های محلول در چربی (DEKA) با منتشر ساده از میان مولکول های فسفولیپدی تردد می کنند.
در این چگونگی پروتئین های غشا، منتشر مواد را آسان سازی می کنند و ماده ها را در سمت شیبِ چگالی آنها، از غشا تردد می دهند.
شکل پایین را ببینید. در یک طرفِ غشای تردی که نفوذ پذیری انتخابی یا تراوایی نسبی دارد، آب غیرمخلوط و در جهت دیگر آن، محلول شکر وجود دارد. فقط مولکول های آب می توانند از غشا تردد کنند؛ در این حالت، عدد مولکول های آب در جهت راست زیادتر است و این مولکول ها زیادتر به جهت چپ پراکنده می شوند. به منتشر آب از غشایی با تراوایی نسبی، اُسمز می گویند. در دو جهت این غشا، چگالی آب مختلف است و در اثرات این اختلافِ غلظت، جابه جایی غیرمخلوط آب رخ می دهد.
فرایندی که در آن، یاخته ماده ها را برخلاف شیب غلظت منتقل می کند، انتقال فعّال آوازه دارد. در این فرایند، مولکول های پروتئین با صرف توان ، ماده ای را برخلاف شیب چگالی منتقل می کنند.
این توان می تواند از مولکول ATP به دست آید. یاخته ها می توانند توان را در مولکول های اختصاصی ای از تمام مولکول ATP ذخیره کنند. وقتی یاخته به توان نیاز دارد، پیوندهای پر توان مولکول ATP را می شکند و از توان آزاد شده کاربرد می کند.
آندوسیتوز ( داخل بری)
فرایندی که ضمن آن برخی از یاخته ها ذرات بیرونی بزرگ را جذب می کنند آندوسیتوز (درون بری) آوازه دارد. این فرایند به توان ATP احتیاج دارد. در آندوسیتوز، به سمت درون یاخته فرورفتگی ای در غشا ایجاد می شود و ذرات بیرونی توسط غشای یاخته احاطه می شوند. این فرورفتگی افزایش آشکار می آهسته و به شکل یک کیسة غشایی وارد سیتوپلاسم یاخته می شود.
مثال: مانند ورود ذرات غذایی و پروتئین ها به درون یاخته، جذب ویتامین B₁₂ و یا خورده شدن میکرب ها وسیله ماکروفاژها.
اگزوسیتوز (برون رانی)
بافت های جانوری
در بدن جانوران 4 نوع بافت اصلی وجود دارد:
بافت پوششی 2. بافت پیوندی 3. بافت عضله ای 4. بافت عصبی
این بافت ها از یاخته ها و مواد حاضر در فضای میان یاخته ها ایجاد می شوند. اشکال بافت ها به نسبت های مختلف در اندام ها و دستگاه های بدن وجود دارند. به منظور مثال، در مغز میزان بافت آتشی مزاج زیاد است و در قلب، میزان بافت عضله ای افزون از دیگر بافت هاست.
این بافت روی بدن (پوست) و روی حفرات و آبراه ها درون بدن (مانند دهان، معده، روده ها و رگ ها ) را می پوشاند. یاخته های بافت پوششی به یکدیگر بی شمار نزدیک اند و میان آنها فضای میان یاخته ای کمی وجود دارد.
غشای پایه
در پایین یاخته های بافت پوششی، بخشی به آوازه غشای پایه وجود دارد که یاخته های بافت پوششی را به یکدیگر و به بافت های پایین آن، پیوسته نگه می دارد.
انواع بافت پوششی
بافت های پوششی بر اصل شکل و عدد لایه های یاخته ای تقسیم اسیر می شوند.یاخته های بافت پوششی به شکل های سنگ فرشی، مکعبی و استوانه ای در یک یا تاچند لایه اداره می یابند.
بافت پیوندی
بافت پیوندی از انواع یاخته ها،رشته های پروتئینی به آوازه رشته های کلاژن و رشته های کشسان (ارتجاعی) و مادۀ اساس ای که یاخته های این بافت، آن را می سازند، ایجاد شده است. این بافت، یاخته ها و بافت های متفاوت را به هم پیوند می دهد. در اشکال بافت پیوندی، مقدار و نوع رشته ها و مادۀ اساس ای متفاوت است.
انواع بافت پیوندی
1.پیوندی سست 2. پیوندی متراکم 3. چربی 4. خون 5. استخوان 6. غضروف
این بافت در حرکت و انتقال دخالت دارد و بیشترین درصد وزن بدن را ایجاد می دهد.
می دانید یاخته های آتشی مزاج (نورون ها)، یاخته های اصلی بافت آتشی مزاج هستند. این یاخته ها با یاخته های بافت های دیگر مانند یاخته های ماهیچه تماس دارند. یاخته های آتشی مزاج یاخته های عضله را تحریک می کنند تا انقباض یافته شوند.
گفتار 2- ساختار وعملکرد لوله گوارش
لولۀ گوارش، لولۀ مداوم ای است که از دهان تا مخرج بقیه دارد. قسمت های متفاوت این لوله را عضله های حلقوی به آوازه اسفنکتر (بنداره) از هم سوا می کنند. این عضله ها با انقباض خود از برگشت مضامین لوله به قسمت قبلی، پیشگیری می کنند. این بنداره ها فقط زمان عبور ماده ها باز می شوند. در انتهای لولۀ گوارش (انتهای درست روده) نیز، دو بنداره به ترتیب از نوع ماهیچۀ صاف و مخطط وجود دارد که زمان دفع باز می شوند.
قسمت های متفاوت دستگاه گوارش
ساختار لولة گوارش
دیوارۀ قسمت های متفاوت لولۀ گوارش، قالب تقریباً مشابهی دارند. این لوله از بیرون به داخل، چهار لایه دارد:
1.لایه ی خارجی 2. عضله ای 3 . لایه زیرمخاطی 4. لایه مخاطی
1. لایه بیرونی: لایۀ بیرونی، بخشی از صفاق است. صفاق پرده ای است که اندام های داخل شکم را از بیرون به هم وصل می کند.
2. لایه ماهیچه ای
لایة عضله ای در دهان، حنجره و ابتدای مری و بنداره ی بیرونی در مخرج (در درست روده) ارادی و مخطط است. این لایه در دیگر بخش های لولة گوارش حاوی یاخته های عضله ای صیقلی است که به شکل حلقوی (داخلی) و طولی (بیرونی) اداره یافته اند. در بین این دولایه، بافت پیوندی سُست، شبکه ای از یاخته های آتشی مزاج و رگ های خونی قرار گرفته است.
در دیواره معده به جهت ساختار و عملکرد آن یک لایه عضله ای دیگر به آوازه لایه ی عضله ای اریب وجود دارد. لایة عضله ای اریب عضلات صیقلی دارد و درونی ترین لایه است؛ یعنی در پایین لایة ماهیچة طولی و حلقوی قرار می گیرد.
3.لایه پایین مخاطی
این لایه از خارج در پایین لایة عضله ای (در معده مورب، در دیگر قسمت ها حلقوی) و روی لایة مخاطی قرار دارد و سبب می شود مخاط، روی لایۀ عضله ای بچسبد و به آرامش روی آن بلغزد یا چین بخورد. در لایۀ عضله ای و پایین مخاط کانال ای از یاخته های آتشی مزاج وجود دارد.
4. لایه مخاطی (مخاط)
داخلی ترین یاخته های لایة مخاطی (مخاط)، یاخته های بافت پوششی هستند که در قسمت های متفاوت لولۀ گوارش، کارهای متفاوتی حکایت جذب و ترشح انجام می دهند.
نقش مادة مخاطی
1.با متصل کردن ذرات غذا به هم سبب آسان سازی در تحرک آن در طول لوله گوارش می شود.
2. سبب محافظت دستگاه گوارش در برابر خراشیدگی وسیله غذا (آسیب فیزیکی) یا آسیب بوسیله آنزیم ها و اسید معده (آسیب شیمیایی) می شود.
حرکات لوله گوارش
انقباض عضله های دیوارۀ لولۀ گوارش، حرکت منظمی را در آن به وجود می آورد. لولۀ گوارش، دو تحرک کرمی و قطعه قطعه کننده دارد.
الف: حرکت کرمی
ورود غذا لولۀ گوارش را فراخ و یاخته های آتشی مزاج دیوارۀ لوله را تحریک می کند. یاخته های عصبی، عضله های دیواره را به انقباض مجبور می کنند. در نتیجه، یک حلقۀ انقباضی در لوله آشکار می شود که به روبرو (از دهان به جهت مخرج) تحرک می کند. حرکت کرمی، غذا را در طول لوله با سرعتی قابل به روبرو می رانند.
حرکات کرمی نقش مخلوط کنندگی نیز دارند ؛ بخصوص وقتی که تحرک رو به جلوی مضامین لوله با تماس به یک بنداره، ایستاده شود؛ حکایت وقتی که مضامین معده به پیلور تماس می کنند. در این حالت، حرکت کرمی فقط می توانند مضامین لوله را مخلوط کنند.
هنگام استفراغ، جهت حرکت کرمی، برعکس می شود و مضامین لوله تا اینکه از قسمت ابتدای رودۀ نازک به سرعت رو به دهان تحرک می کند.
ب: حرکات تکه تکه کننده (موضعی)
در حرکات تکه تکه کننده قسمت هایی از لوله به چهره یک در میان انقباض یافته و شل می شوند. بعد قطعه های شل، انقباض یافته می شوند و قسمت های انقباض یافته از وضعیت انقباض بیرون می شوند. استمرار این حرکت در لولۀ گوارش سبب می شود مضامین لوله، ریزتر و زیادتر با شیره های گوارشی مخلوط شوند. این انقباض ها در کسری از دقیقه آخر می یابند و انقباض در نقاط جدید، میان نقاط قبلی رخ می دهد.
گوارش غذا
دستگاه گوارش ضمن فرایند گوارش مکانیکی، غذا را به ذرات ریزتر تبدیل می آهسته و غذا را خرد و آسیاب می آهسته و با فرایند گوارش شیمیایی، مولکول های بزرگ را به مولکول های کوچک و اجزای سازنده اش تبدیل می کند، به منظور مثال بدرام مولکول پروتئین را به اجزای سازندة آن، یعنی آمینواسیدها تبدیل می کند.
گوارش غذا در دهان
با ورود غذا به دهان، جویدن غذا و گوارش مکانیکی آن ابتدا می شود. آسیاب گشتن غذا به ذره های بی شمار کوچک:
برای فعّالیت بهتر آنزیم های گوارشی، ضروری است. این کار از خدشه دار شدن لولۀ گوارش بر اثر ارتباط با غذا جلوگیری، و تردد ذره های غذا را از لوله نیز ساده می کند؛ برای اینکه ضمن گوارش، غذا با آب دهان مخلوط، و به انبوه ای قابل بلع، تبدیل می شود.
سه جفت غدۀ بزاقی بزرگ و تومور های بزاقی کوچک، آب دهان ترشح می کنند.
بزاق، ترکیبی از آب، یون هایی مانند بیکربنات و انواعی از آنزیم ها و موسین است. آنزیم آمیلاز آب دهان به گوارش نشاسته کمک می آهسته و لیزوزیم، آنزیمی است که در از میان بردن میکرب های داخل دهان نقش دارد. موسین، گلیکوپروتئینی است که آب فراوانی جذب و مادۀ مخاطی ایجاد می کند. مادۀ مخاطی دیوارۀ لولۀ گوارش را از خراشیدگی نتیجه از ارتباط غذا یا آسیب شیمیایی (بر اثرات اسید یا آنزیم) محافظت می آهسته و ذره های غذایی را به هم می چسباند و آنها را به تودۀ سر ای تبدیل می کند.
بزاق
بلع غذا
به جابجایی توده غذا از دهان به معده بلع فرموده می شود.
مراحل بلع
ساختارهای چسبیده با بلع
وقتی غذا می خواهد از دهان به حنجره وارد شود، زبان کوچک به جهت بالا می جویبار و راه بینی را می بندد. پس از ورود غذا به حلق، دیوارة عضله ای (مخطط) حلق انقباض یافته شده و با حرکت کرمی غذا را به جهت مری راهنمایی می کند. در این دوران با برآمدن دهانة حلق و پایین جارو کردن اپی گلوت (و آمدن این دو به هم) راه نی بسته می شود. با آمدن غذا به ابتدای مری، بنداره ابتدای مری شل شده و غذا وارد مری می شود و مری با حرکت کرمی خود، غذا را به معده می رساند.
بندارۀ ابتدای مری در فاصلۀ زمانی میان بلع ها، بسته است و از ورود هوا به مری پیشگیری می کند. زمان بلع، دیوارۀ عضله ای حلق انقباض یافته می شود و تحرک کرمی آن، غذا را به مری می راند. بندارۀ ابتدای مری، شل، و غذا به مری وارد می شود. تحرک کرمی در مری بقیه پیدا می آهسته و با شل گشتن بندارۀ انتهای مری، غذا وارد معده می شود. این بنداره به منظور خروج دندان های بلعیده شده با غذا (بادگلو( نیز شل می شود. جاذبۀ زمین به تحرک غذا در مری کمک می کند.
برگشت اسید معده (ریفلاکس)
اگر انقباض بندارۀ انتهای مری کافی نباشد، فرد دچار بازگشت اسید می شود. در این وضعیت در اثر بازگشت شیرۀ معده به مری، به تدریج، مخاط مری آسیب می بیند؛ زیرا محافظت دیوارۀ آن به اندازۀ معده و رودۀ باریک، نیست. سیگار کشیدن، استفاده نوشابه های الکلی، رژیم غذایی بی تناسب و کاربرد بیش از میزان از غذاهای فراهم و تنش و اضطراب، از عامل های بازگشت اسید اند.
گوارش در معده
معده، قسمت کیسه ای شکل لولۀ گوارش است. دیوارۀ معده، چین خوردگی هایی دارد که با پرشدن معده باز می شود تا غذای بلع شده درآن انبار شود. گوارش غذا در معده در اثرات شیرۀ معده و حرکات آن انجام می شود. پس از اینکه غذا به گونه کامل با شیرۀ معده درهم شد، مخلوط به دست آمده که کیموس آوازه دارد، وارد رودۀ نازک می شود.
هر چه حجم کیموس در معده زیادتر شود و شدت حرکت کرمی نیز افزایش یابد، حلقه های انقباضی استوار تری به جهت پیلور تحرک می کنند و این عمل دلیل کاهش تدریجی توان انقباضی و کاهش پایداری آن در مقابل گشاده شدن شده و مضامین معده سرانجام با حلقة انقباضی سختی وارد دوازدهه می شود.
لایة عضله ای معده
در معده اضافه بر ماهیچة طولی و حلقوی که در دیگر قسمت های لولة گوارشی وجود دارد، ماهیچة اریب نیز وجود دارد. وجود این این عضله ها علت افزایش توان انقباضی به منظور هضم مکانیکی می شود.
حفره های معده
یاخته های پوششی مخاط معده در بافت پیوندی پایینی (بافت پیوندی سست لایة مخاط) فرو رفته اند و سوراخ های معده را به وجود می آورند. آبراه ها غده های معده، به این سوراخ ها راه دارد.
شیره معده
یاخته های پوششی سطحی مخاط معده و برخی یاخته های تومور های معده ماده مخاطی اضافی ترشح می کنند که بسیار چسبناک است و به شکل لایه ژله ای چسبناکی، سطح درونی معده (مخاط معده) را می پوشاند.
یاخته های پوششی سطحی مخاط معده بیکربنات نیز ترشح می کنند که لایة ژله ای حفاظتی را قلیایی می کند. به این انضباط سد حفاظتی محکمی (مادة مخاطی+بیکربنات) در برابر اسید و آنزیم به وجود می آید.
آنزیم های معده
شامل پروتئازها (پپسینوژن ها) و لیپیاز بوده و وسیله یاخته های اصلی تومور ها ترشح می شوند.
پیش ساز پروتئاز های معده را به گونه کلی پپسینوژن می نامند. پپسینوژن شکل غیرفعال آنزیم است. پپسینوژن بر اثرات اسید کلریدریک معده به پپسین (فرم پرکار آنزیم) تبدیل می شود. پپسین خود با اثرات بر پپسینوژن، تبدیل آن را تند تر می کند. آنزیم پپسین، پروتئین ها را به مولکول های کوچک تر تجزیه می کند.
یاخته های کناری تومور های معده، کلریدریک اسید ترشح می کنند.
این ماده هم وسیله یاخته های کناری تومور های معده ترشح می شود. آژانس داخلی، به منظور جذب ویتامین B12 در رودۀ نازک و محافظت از آن در برابر آنزیم ها الزامی است. درصورتی که این یاخته ها تخریب شوند یا معده برداشته شود، اضافه بر ساخته نشدن کلریدریک اسید، فرد به کم خونی خطرناکی گرفتار می شود؛ برای اینکه ویتامین B₁₂ که به منظور ساختن گویچه های سرخ در مغز استخوان لازم است، جذب نمی شود و زندگی فرد به خطر می افتد.
حرکات معده
پس از بلع غذا، معده کمی انبساط می یابد. انبساط دیوارة معده منتهی به تحریک نورون های حاضر در دیواره می شود. این نورون ها علت انقباض عضله های معده و شروع حرکت کرمی می شوند. انقباض های کرمی معده، به چهره موجی از قسمت های بالاتر معده به جهت پیلورحرکت می کنند و غذا را با شیرۀ معده می آمیزند. با رانندگی کردن غذا به جهت پیلور، که به طور مرسوم بسته است، کمی کیموس از پیلور تردد می آهسته و به رودۀ نازک وارد می شود. انقباض پیلور از تردد ذره های بدرام غذا پیشگیری می کند؛ این ذرات به پشت برمی گردند تا باز هم آسیاب شوند و تقریباً به شکل مایع درآیند. با تندی پیداکردن حرکت کرمی، حلقۀ انقباضی سختی به جهت پیلور تحرک می آهسته و با کاهش انقباض پیلور،کیموس بیشتری به رودۀ باریک، وارد می شود.
گوارش در روده باریک
کیموس آهسته وارد رودۀ نازک می شود تا مرحله ها پایانی گوارش در آن و بخصوص در ابتدای آن، که دوازدهه آوازه دارد، انجام شود. مواد شیرۀ روده، لوزالمعده و صفرا که به دوازدهه می ریزند به کمک حرکات روده، در گوارش پایانی کیموس، نقش دارند.
نقش حرکت روده باریک
شیره روده
یاخته های پوششی مخاط رودۀ باریک اضافه بر ماده مخاطی، آب و یون های متفاوت از تمام بیکربنات، ترشح می کنند. گروهی از این یاخته ها آنزیم های گوارشی دارند که با قطعه شدن یاخته آزاده می شود.
صفرا
یاخته های کبد (جگر)، صفرا را می سازند. صفرا آنزیم ندارد و ترکیبی از نمک های صفراوی، بیکربنات، کلسترول و فسفولیپیدِ لسیتین است.
صفرا با فاصلۀ کمی بعد از ورود کیموس، به دوازدهه می ریزد و در گوارش و ورود چربی ها به محیط درونی (لنف)، نقش دارد. صفرا در دفع بعضی مواد، مانند بیلی روبین ماده ای که از خراب کردن هموگلوبین گویچه های سرخ در کبد به وجود می آید) و کلسترول زیادی نیز نقش دارد.
سنگ کیسه صفرا
گاهی ترکیبات صفرا مانند کلسترول، در کیسه صفرا ته نشست می کنند و سنگ کیسه صفرا ایجاد می شود. اندازه کلسترول در صفرا به اندازه چربی غذا، ارتباط دارد. افرادی که تاچند سال رژیم پرچربی داشته باشند، زیادتر در معرض ایجاد و تولید سنگ صفرا قرار دارند. سنگ، مجرای بیرون رفت صفرا را می بندد و درد ایجاد می کند؛ بیلی روبین در خون افزایش می یابد (بیلی روبین از کیسة صفرا جذب خون می شود) و در با ته نشست در بافت ها، زردی (یرقان) آشکار می آید.
واکنش های بااهمیت زیستی
هیدرولیز دلیل تبدیل پلی مرها به مونومرهای سازندة آن ها می شود.
آنزیم های لوزالمعده: این آنزیم ها اکثر پلیمرها را به مونومرهای سازنده خود تبدیل می کنند.
آنزیم هایی قوی هستند که دلیل تجزیه پروتئین به آمینواسیدهای سازنده آن می شود.
کربوهیدرات ها (هیدرات های کربن یا قندها)
1. مونوساکارید
2.دی ساکارید
هرگاه دو مونوساکارید با واکنش سنتز آبدهی با یکدیگر مخلوط شوند، دی ساکارید بوجود می آورند.
اکارز: همان قند یا شکر است که از ساقه نیشکر و ریشه ی چغندر استحصال می شود.
مالتوز: قندی است که در جوانه جو، به فراوانی یافت می شود.
لاکتوز : قند شیر است.
گلوکز + فروکتوز = ساکارز + آب
گلوکز + گلوکز = مالتوز + آب
گلوکز + گالاکتوز = لاکتوز + آب
از پلی ساکاریدها می توانایی گلیکوژن، سلولز و نشاسته را آوازه برد.
گوارش کربوهیدرات ها
رژیم غذایی ما حاوی انواع متنوع کربوهیدرات هاست. ساکارز (قند نیشکر) و لاکتوز (قند شیر)، دی ساکاریدند یعنی از اتصال دو مولکول مونوساکارید به وجود آمده اند؛ در خاطرنشان که نشاسته و گلیکوژن، پلی ساکاریدند؛ یعنی از تعداد اضافی مونوساکارید (در این مکان گلوکز) ایجاد شده اند. آمیلاز آب دهان و لوزالمعده، نشاسته را به دی ساکاریدی به آوازه مالتوز و مولکول های بدرام تر با برخی گلوکز تبدیل می کند. یاخته های رودۀ نازک آنزیم هایی دارند که این مولکول ها را به مونوساکارید تبدیل می کنند، برای اینکه مونوساکاریدها می توانند به یاخته های رودۀ نازک وارد شوند.
آنزیم های گوارشی با واکنش آب کافت (هیدرولیز)، کربوهیدرات های بدرام تر را به مونوساکارید، تبدیل می کنند. در آب کافت با استفاده آب، اتصال بین مولکول ها می شکند.
شکل- الف)یاخته های رودۀ نازک آنزیم هایی دارند که دی ساکارید ها و کربوهیدرات های بدرام تر را به مونوساکارید تبدیل می کنند. ب) آب کافت یک دی ساکارید به مونوساکارید وسیله آنزیم های یاخته های رودة باریک
پروتئین ها
گوارش پروتئین ها
گوارش در معده
گوارش پروتئین ها در روده
گوارش پروتئین ها
پروتئاز معده ¬ تبدیل پروتئین ها به مولکول های کوچک تر ( نه آمینواسید!)
پروتئاز پانکراس¬ ایجاد آمینواسید با تجزیه پروتئین ها و پپتیدها
آنزیم روده ¬ ایجاد آمینواسید با تجزیه پروتئین ها و پپتیدها
لیپیدها
لیپیدها به گونه کلی حاوی تری گلیسیریدها، فسفولیپیدها، شمع ها و استرول ها هستند و همگی آبگریزند.
1. تازگی گلیسیریدها
فراوانترین لیپیدها هستند.
2. فسفولیپیدها
گوارش چربی ها
فراوان ترین لیپید های رژیم غذایی، تازگی گلیسریدها هستند،که معمولاً آنها را چربی می نامند. چربی غذا در دمای بدن ذوب، و در سطح مضامین لولۀ گوارش شناور می شود؛ در خاطرنشان که لیپاز در آب محلول است. بنابراین، اولین گام در گوارش چربی ها، تبدیل آنها به قطره های کوچک است تا آنزیم لیپاز بتواند بر آنها اثرات کند. صفرا و حرکات مخلوط کنندۀ رودۀ باریک سبب ریز گشتن چربی ها می شوند. گوارش چربی ها، بیشتر در اثرات فعّالیت لیپاز لوزالمعده در دوازدهه انجام می شود. لیپاز و دیگر آنزیم های تجزیه کنندۀ لیپیدها (مانند فسفولیپاز) در دوازدهه، تازگی گلیسریدها و لیپیدهای دیگر را آب کافت می کنند. (لیپاز معده نیز کی در تجزیة اولیه لیپیدها (تری گلیسریدها) در معده نقش دارد.)
گفتار3- جذب ماده ها و تنظیم فعالیت های دستگاه گوارش
مواد انرژی زا برای آمدن به یاخته های بدن باید ازیاخته های بافت پوششی لولۀ گوارش تردد کنند و وارد محیط درونی شوند. ورود ماده ها به محیط درونی بدن، جذب آوازه دارد.خون، لنف و آب بین بافتی محیط درونی را ایجاد می دهند. در دهان و معده، جذب کم است و جذب اصلی در رودۀ نازک انجام می شود.
جذب ماده ها در رودة باریک
پس از گوارش در فضای رودۀ باریک، مولکول های گوناگونی وجود دارند که باید از غشای یاخته های پوششی دیوارۀ روده بگذرند و به این یاخته ها و پس از آن، به محیط درونی وارد شوند.
در دیوارۀ درونی روده، چین های حلقوی وجود دارند؛ روی این چین ها، پرزهای فراوانی دیده می شوند. هر پرز تعداد اضافی یاخته های پوششی دارد. غشای یاخته های پوششی رودۀ نازک نیز در جهت فضای روده، چین خورده است. به این چین های میکروسکوپی، ریزپرز می گویند. مجموعۀ چین ها، پرزها و ریزپرزها سطح درونی رودۀ نازک را که در ارتباط با کیموس است تعدای برابر افزایش می دهند. انقباض یاخته های عضله ای مخاط روده موجب تحرک پرزها و در نتیجه جذب زیادتر می شود.
چین های حلقوی
پرز
بیماری سلیاک (حساسیت به گلوتن)
در بیماری سلیاک بر اثرات پروتئین گلوتن (که در گندم و جو وجود دارد) یاخته های روده خراب کردن می شوند و ریزپرزها و تا اینکه پرزها از میان می روند. در نتیجه، روی جذب مواد، کاهش شدیدی آشکار می آهسته و فراوانی از مواد انرژی زا مورد احتیاج بدن جذب نمی شوند.
مواد متنوع پس از تردد از یاخته های پوششی هر پرز، به شبکۀ مویرگی داخل پرز و بعد جریان خون وارد می شوند. در هر پرز، مویرگ بستۀ لنفی نیز وجود دارد. لنف از آب و ترکیبات دیگر (اغلب لیپیدی) ایجاد شده و در رگ های لنفی جریان دارد. مولکول های نتیجه از گوارش لیپید ها به مویرگ لنفی وارد می شوند. در فصل دستگاه تفریح خون، با قالب مویرگ خونی و لنفی زیادتر آشنا می شوید.
مولکول های نتیجه از گوارش لیپیدها که اکثر اسیدهای روغن آلود و گلیسرول می باشد و در اثرات عمل صفرا و لیپاز لوزالمعده ایجاد شده اند، به داخل یاختۀ پرز، پراکنده (انتشار ساده) می شوند. داخل یاخته های پرز، از این مولکول ها به کمک کانال ی آندوپلاسمی، مجدد تری گلیسریدها ساخته می شوند. بعد در همان جا تازگی گلیسرید همراه با پروتئین ها و دیگر لیپید ها به شکل کیلو میکرون (ذره هایی حاوی تری گلیسرید، فسفولیپید، کلسترول و پروتئین) در می آیند و با بیرون رانی به مایع میان یاخته ای و بعد به مویرگ لنفی وارد می شوند.
تولید لیپوپروتئین ها
کیلومیکرون ها بعدًا همراه با لنف، به خون وارد و لیپید های آن در کبد یا بافت چربی پس انداز می شوند. در کبد از این لیپیدها، مولکول های لیپوپروتئین (ترکیب لیپید و پروتئین) ساخته می شود که لیپید ها را در خون به بافت ها منتقل می کنند.
گروهی از لیپوپروتئین ها کلسترول اضافی دارند و به آنها لیپوپروتئین کم چگال (LDL) می گویند و در گروهی دیگر، پروتئین از کلسترول زیادتر است که لیپوپروتئین پرچگال ( HDL) آوازه دارند.کلسترول از لیپوپروتئین های گروه ابتدا به دیوارۀ سرخرگ ها می چسبد و آهسته مسیر تردد خون را تنگ یا بسته می کند. لیپوپروتئین های گروه دوم این کلسترول ها را جذب می کنند. در نتیجه، بسیار بودن لیپوپروتئین پر چگال نسبت به کم چگال، حدس رسوب کلسترول در دیوارۀ سرخرگ ها را کاهش می دهد.
مصرف چربی های اشباع، چاقی،کم تحرکی و استفاده بیش از حد کلسترول، اندازه لیپوپروتئین های کم چگال را افزایش می دهد.
روده بزرگ و دفع
ابتدای رودۀ بزرگ رودۀ کور آوازه دارد که به آپاندیس اختتام می شود. ادامۀ رودۀ بزرگ از کولون بالارو، کولون افقی و کولون پایین رو، ایجاد شده است که کولون پایین رو است. در انتهای درست روده، بنداره های درونی (ماهیچۀ صاف) و بیرونی (ماهیچۀ مخطط) قرار دارند. رودۀ بزرگ، پرز ندارد و یاخته های پوششی مخاط آن، مادۀ مخاطی ترشح می کنند ولی آنزیم ترشح نمی کنند.
مواد جذب نشده و گوارش نیافته، یاخته های درگذشته و باقیمانده ماندۀ شیره های گوارشی، وارد رودۀ بزرگ می شوند. رودۀ بزرگ، آب و یون ها را جذب می کند؛ در نتیجه، مدفوع به شکل جامد در می آید. حرکت رودۀ بزرگ، آهسته انجام می شوند. با ورود مدفوع به درست روده، بازتاب دفع به راه می افتد و انتها دفع به چهره ارادی انجام می شود.
گردش خون دستگاه گوارش
بر خلاف اندام های دیگر بدن، خون لولۀ گوارش به طور راست به قلب برنمی گردد ولی از راه سیاهرگ باب، آغاز به کبد و بعد از راه سیاهرگ بالا کبدی، خون را به بزرگ سیاهرگ زیرین خالی کردن می آهسته تا خون به قلب برگردد. پس از خوردن غذا، اندازه جریان خون دستگاه گوارش افزایش (اعصاب پاراسمپاتیک) می یابد تا احتیاج آن به منظور فعّالیت زیادتر تأمین شود و مواد انرژی زا جذب شده، به کبد منتقل شوند. در کبد، از ماده ها جذب شده، گلیکوژن و پروتئین ساخته می شود و موادی مانند آهن و برخی ویتامین ها و لیپیدها نیز در آن پس انداز می شوند. پس از مدتی، جریان خون دستگاه گوارش به حالت مرسوم باز می گردد.
تنظیم فرایند های گوارشی
دستگاه گوارش یک مرحله سکوت نسبی (فاصله میان خوردن بشارت های غذایی) و یک مرتبه فعّالیت شدید (بعد از ورود غذا) دارد.
این دستگاه باید به ورود غذا جواب مناسبی بدهد؛ به منظور این پاسخ اجرا زیر اجباری است:
فعّالیت دستگاه گوارش را، مانند قسمت های دیگر بدن، دستگاه های عصبی و هورمونی تنظیم می کنند.
1. دستگاه آتشی مزاج خودمختار
تنظیم آتشی مزاج دستگاه گوارش را بخشی از دستگاه آتشی مزاج به آوازه دستگاه عصبی مستقل انجام می دهد. فعّالیت این دستگاه، ناخودآگاه (غیر ارادی) است؛ به طورمثال وقتی به غذا تامل می کنیم، آب دهان ترشح می شود. با فعّالیت دستگاه آتشی مزاج خودمختار، پیام آتشی مزاج مغز به تومور های بزاقی می دسته و آب دهان به شکل انعکاسی ترشح می شود. دیدن غذا و بوی آن نیز علت افزایش ترشح آب دهان می شوند.
2. شبکه آتشی مزاج روده ای
همان گونه که در قالب لوله گوارش دیدیم، در دیوارۀ این لوله (از مری تا مخرج) (نه فقط در روده ) کانال های یاخته های عصبی، وجود دارند. این کانال ها تحرک و ترشح را در لولۀ گوارش، تنظیم می کنند. کانال های آتشی مزاج روده ای می توانند آزاد از دستگاه آتشی مزاج خودمختار، فعّالیت کنند. ولی دستگاه آتشی مزاج خود صاحب اختیار با آنها تماس دارد و بر عملکرد آنها تأثیر می گذارد.
3. سایر مرکزها عصبی اثربخش در فرایندهای گوارشی
انجام فعّالیت های گوارشی با فعّالیت های قسمت های دیگر بدن نیز باید هماهنگ شود. به طورمثال هنگام بلع و تردد غذا از حلق، وسط بلع در پیاز النّخاع، فعّالیت وسط تنفس را که در کنار آن قرار دارد، مهار می کند. در نتیجه، نی بسته و تنفس به منظور زمانی کوتاه، ایستاده می شود .
در قسمت های متفاوت معده و روده یاخته های داخل ریزی (ترشح به خون) وجود دارند که هورمون ترشح می کنند. این هورمون ها به خون می ریزند و همراه با دستگاه عصبی، فعّالیت های دستگاه گوارش را تنظیم می کنند.
سکرتین، یکی از این هورمون هاست. این هورمون از بافت پوششی دوازدهه به خون ترشح می شود و با اثرات بر لوزالمعده سبب می شود ترشح بیکربنات لوزالمعده افزایش یابد.
گاسترین از بعضی یاخته های پوششی دیوارۀ معده که در حوالی پیلور قرار دارند ترشح و با اثرات بر یاخته های کناری و اصلی معده علت افزایش ترشح اسید معده و پپسینوژن می شود.
وزن مناسب
علت افزایش افزایش وزن و اضافه وزن در جوامع امروزی کاربرد از غذاهای پر انرژی (غذاهای پرچرب وشیرین)، عوامل روانی مانند غذا خوردن برای آزادی از تنش، شیوۀ زندگیِ کم تحرک است. البتّه اضافه وزن در بعضی از افراد به ژن ها مرتبط است.
چاقی، سلامت فرد را به خطر می اندازد و حدس ابتلا به بیماری هایی مانند دیابت نوع 2، انواعی از سرطان، تنگ گشتن سرخرگ ها، سکتۀ قلبی و مغزی را افزایش می دهد.
از سوی دیگر، افرادی که کمتر از احتیاج غذا می خورند و در نتیجه، باریک می شوند.به علّت کاهش گرفتن مواد انرژی زا دچار مشکلاتی مانند کم خونی و کاهش استقامت استخوان ها می شوند. تبلیغات و فشار مدنی در علاقه افراد به کاهش وزن افزون از حد نقش دارد.
برای معین کردن وزن مناسب، از نمایه تودۀ بدنی کاربرد می کنند. این نمایه از رابطۀ زیر حساب می شود:
تعیین وزن قابل بر اصل نمایۀ تودۀ بدنی به منظور افراد در سال ها مختلف، مختلف است. از آنجا که افراد کمتر از بیست سال در سن رشد قرار دارند، برای تحقیق مناسب وجود داشتن وزن این افراد، نمایۀ تودۀ بدنی آنها را با افراد هم سن و هم جنس، مقایسه می کنند.
البته وزن هر فرد به تراکم استخوان، مقدار بافت ماهیچه و چربی بدن او ارتباط دارد. به این لحاظ فقط افراد خبره می توانند دربارۀ قابل بودن وزن فرد، داوری کنند.
کم اشتهایی عصبی
این افراد کمتر از احتیاج بدن خود غذا می خورند و دنتیجه گرفتار ضعف و نحیفی شدید هستند.
خطرات کم اشتهایی عصبی
گفتار4- گوناگونی گوارش در جانداران
نوع غذا و چگونگی های گوارش آن در جانداران مختلف مختلف است و این امر به چرا محیط زندگی و قالب بدنی مختلف آنهاست.
برخی از جانداران، مواد انرژی زا را از سطح یاخته یا بدن و به طور راست از محیط و با منتشر و بدون صرف انرژی گرفتن می کنند. این محیط، آب دریا، دستگاه گوارش یا مایعات بدن جانوران صاحب خانه است.
کرم کدو نیز که فاقد دهان و دستگاه گوارش است، مواد انرژی زا را از روی بدن (پوست) و به چهره مونومر از ماده ها گوارش یافتة صاحب خانه جذب می کند.
گوارش داخل یاخته ای با کُریچه (واکوئول) گوارشی
مراحل گوارش داخل یاخته ای در پارامسی
غذا با تحرک مژک های جاندار به سمت سوراخ دهانی رانده می شوند.
بسیاری از جانداران موقعیت خاصی در بیرون از خون و یاخته های بدن به منظور گوارش غذای خود دارند. آنزیم های گوارشی به داخل این فضا ریخته می شوند تا غذا داخل آن گوارش یابد. مانند جاندارانی که سوراخ گوارشی یا لوله گوارشی دارند.
گوارش بیرون یاخته ای درحفرۀ گوارشی
گوارش در بی مهرگانی مانند مرجان ها، شقایق دریایی، هیدر، بیو دریایی و بعضی کرم های پهن به آوازه پلاناریا در کیسۀ منشعبی به آوازه حفرۀ گوارشی انجام می شود. این سوراخ فقط یک سوراخ به منظور ورود و بیرون رفت مواد دارد. گردش مواد نیز داخل همین کیسه و انشعابات آن انجام می شود.
دیوارة درونی حفرة گوارشی دارای دو نوع یاخته است:
1. یاخته هایی در این حفره، آنزیم هایی با فرایند بیرون رانی به داخل حفرة گوارشی ترشح می کنند که فرایند گوارش بیرون یاخته ای را آغاز می کنند.
2.پس از اینکه ماده ها غذایی ریزتر شدند، بعضی از یاخته های دیگر این حفره، ذره های غذایی را با ذره پستی (فاگوسیتوز) گرفتن می کنند. فرایند گوارش داخل یاخته ای در کُریچه های غذایی بقیه می یابد.
سپس کریچة غذایی داخل سیتوپلاسم حرکت می آهسته و به لیزوزوم می پیوندد و با رفتار آن کُریچه گوارشی ایجاد می شود و گوارش شیمیایی داخل یاخته ای انجام می شود و مونومر ساخته می شود تا به مصرف جانور برسد. ماده ها زائد و دفعی از کریچه های دفعی به حفرة گوارشی و انشعبات آن وارد شده تا به همراه غیرقابل جذب و ماده ها گوارش نیافتة داخل حفرة گوارشی، همگی به عنوان مادة دفعی از تنها سوراخ حفرة گوارشی بیرون شوند.
تغذیه در هیدر
لوله گوارشی (تمام نگین داران و فراوانی از بی مهرگان) = گوارش کاملا بیرون یاخته ای است.
این لوله در اثر ایجاد مخرج، شکل می گیرد و توانایی جریان یک طرفۀ غذا را بدون مخلوط شدن غذای گوارش یافته و ماده ها دفعی آماده می کند. در نتیجه، دستگاه گوارش کامل شکل می گیرد. در ادامه، الگو هایی از این دستگاه عرضه می شود.
جهت کلی غذا در لولة گوارشی یک تازه است ولی در بعضی شرایط تحرک غذا در لولة گوارش دو تازه می شود:
ساختار و ویژگی
بسیاری از جانداران لوله گوارشی دارند که جهت تحرک غذا در آن یکطرفه و از دهان به جهت مخرج است.
چینه دان
بخش پرحجم شدة انتهایی مری بوده و محل رقیق شدن و پس انداز موقتی غذا است و دارای عضله است.
سنگدان
این اندام کیسه ای عضله ای است.
درون سنگدان ریگ های وجود دارد که به آسیاب آسان گرفتن غذا (گوارش مکانیکی) کمک می کنند.
ملخ
ملخ، حشره ای گیاه پست و دارای 6 پا است و با کاربرد از آرواره ها، ماده ها غذایی را خرد و به دهان منتقل می کند. بزاق، غذا را به منظور عبور از لولۀ گوارش سر می کند. آمیلاز بزاق، گوارش کربوهیدرات ها را در دهان ابتدا می کند. غذای خرد شده از راه مری به چینه دان وارد می شود. چینه دان بخش پرحجم انتهای مری است که در آن غذا پس انداز و رقیق می شود.
گوارش کربوهیدرات ها در چینه دان بقیه می یابد؛ بعد غذا به قسمت کوچکی به آوازه پیش معده وارد می شود. دیوارۀ قبل معده دنده هایی دارد که به خرد شدن زیادتر مواد غذایی کمک می کنند. معده و کیسه های معده، آنزیم هایی ترشح می کنند که به قبل معده وارد می شوند.حرکات مکانیکی قبل معده و عملکرد آنزیم ها (گوارش شیمیایی)، ذرات ریزی ایجاد می کنند که به کیسه های معده وارد و گوارش بیرون یاخته ای کامل می شود. جذب، در معده چهره می گیرد. ماده ها گوارش نیافته پس از تردد از روده به درست روده وارد و آب و یون های آن جذب می شوند و انتها مدفوع از مخرج پیش گیری می شود.
مسیر غذا در لولة گوارش ملخ: آرواره ها ¬ دهان ¬ مری ¬ چینه دان¬ قبل معده¬ کیسه های معده¬ معده¬ رودة باریک¬ رودة بزرگ¬ درست روده¬ مخرج
کرم خاکی و پرندگان بذر خوار
جانوران دیگری مانند بخشندگی خاکی و پرندگان بذر خوار نیز در قسمت انتهای مری خود چینه دان دارند که در آن غذا پس انداز می شود. این قالب به جانور توانایی می دهد تا با دفعاتِ کمترِ تغذیه، توان مورد احتیاج خود را تأمین کند.
در پرندگان بذر خوار سنگدان از قسمت عقبی معده ایجاد می شود. سنگدان دارای ساختاری عضله ای است. ریگ هایی که پرنده می بلعد، فرایند آسیاب آسان گرفتن غذا را آسان سازی می کنند.
کرم خاکی
مسیر تحرک غذا در بخشندگی خاکی: دهان¬ حلق¬ مری¬ چینه دان¬ سنگدان¬ روده¬ مخرج
پرنده بذر خوار
مسیر تحرک غذا در پرندة گیاه خوار: دهان¬ مری¬ چینه دان¬ معده¬ سنگدان¬روده باریک¬ روده بزرگ¬ مخرج
دستگاه گوارش در پستانداران گیاه خوار
دستگاه گوارش نشخوارکنندگان(گاو و گوسفند)
پستانداران نشخوارکننده، شبیه گاو و گوسفند، معدۀ چهار قسمتی دارند؛ دو قسمت در بالا و دو قسمت در پایین: